Map 介面體系概覽
| 介面/類別 | 特點 | 有序性 | Null 支援 | 執行緒安全 |
HashMap | 哈希表,JDK 1.8+ 引入紅黑樹 | 無序 | 允許 1 null key,多 null value | 非安全 |
LinkedHashMap | 雙向鏈表維護插入/存取順序 | 插入序/存取序 | 允許 | 非安全 |
TreeMap | 紅黑樹,自然序/比較器序 | 鍵有序 | 不允許 null key | 非安全 |
Hashtable | 同步化 HashMap | 無序 | 不允許 null | 安全(效能低) |
ConcurrentHashMap | 分段鎖/CAS,高併發 | 無序 | 不允許 null | 安全(高效能) |
HashMap 核心結構(JDK 1.8+)
┌─────────────────────────────────────┐
│ HashMap │
├─────────────────────────────────────┤
│ Node<K,V>[] table (bucket array) │
│ - 初始容量 16,負載因子 0.75 │
│ - 擴容閾值 = capacity * loadFactor │
└─────────────────────────────────────┘
│
▼
┌─────────────────────────────────────┐
│ Bucket (數組索引) │
├─────────────────────────────────────┤
│ 1. 單一節點 │
│ 2. 鏈表(節點 < 8 且容量 < 64) │
│ 3. 紅黑樹(節點 ≥ 8 且容量 ≥ 64) │
└─────────────────────────────────────┘
關鍵常數與欄位
static final int DEFAULT_INITIAL_CAPACITY = 1 << 4; // 16
static final int MAXIMUM_CAPACITY = 1 << 30; // 2^30
static final float DEFAULT_LOAD_FACTOR = 0.75f;
static final int TREEIFY_THRESHOLD = 8; // 鏈表轉樹閾值
static final int UNTREEIFY_THRESHOLD = 6; // 樹轉鏈表閾值
static final int MIN_TREEIFY_CAPACITY = 64; // 最小樹化容量
Put 流程深度解析
public V put(K key, V value) {
return putVal(hash(key), key, value, false, true);
}
final V putVal(int hash, K key, V value, boolean onlyIfAbsent, boolean evict) {
Node<K,V>[] tab; Node<K,V> p; int n, i;
// 1. 延遲初始化 table
if ((tab = table) == null || (n = tab.length) == 0)
n = (tab = resize()).length;
// 2. 計算索引,桶為空直接插入
if ((p = tab[i = (n - 1) & hash]) == null)
tab[i] = newNode(hash, key, value, null);
else {
Node<K,V> e; K k;
// 3. 關鍵比較:key 相同則覆蓋
if (p.hash == hash && ((k = p.key) == key || (key != null && key.equals(k))))
e = p;
// 4. 紅黑樹節點
else if (p instanceof TreeNode)
e = ((TreeNode<K,V>)p).putTreeVal(this, tab, hash, key, value);
// 5. 鏈表節點
else {
for (int binCount = 0; ; ++binCount) {
if ((e = p.next) == null) {
p.next = newNode(hash, key, value, null);
// 6. 達閾值樹化
if (binCount >= TREEIFY_THRESHOLD - 1)
treeifyBin(tab, hash);
break;
}
if (e.hash == hash && ((k = e.key) == key || (key != null && key.equals(k)))) {
e = e; break;
}
p = e;
}
}
// 7. 覆蓋舊值
if (e != null) {
V oldValue = e.value;
if (!onlyIfAbsent || oldValue == null)
e.value = value;
afterNodeAccess(e);
return oldValue;
}
}
++modCount;
// 8. 擴容檢查
if (++size > threshold)
resize();
afterNodeInsertion(evict);
return null;
}
Put 關鍵步驟圖解
- 哈希計算:
hash(key.hashCode()) → 擾動函數,高 16 位參與運算,減少碰撞
- 索引定位:
(n - 1) & hash → 位運算替代取模,要求容量為 2 的冪次
- 碰撞處理:鏈表法 → 紅黑樹優化(O(log n) 查找)
- Key 判等:
hash 相同 && (同一引用 || equals 為真)
- 擴容機制:容量翻倍,重新計算索引(JDK 1.8 優化:原索引或原索引+舊容量)
Get 流程解析
public V get(Object key) {
Node<K,V> e;
return (e = getNode(hash(key), key)) == null ? null : e.value;
}
final Node<K,V> getNode(int hash, Object key) {
Node<K,V>[] tab; Node<K,V> first, e; int n; K k;
if ((tab = table) != null && (n = tab.length) > 0 &&
(first = tab[(n - 1) & hash]) != null) {
// 1. 首節點直接匹配
if (first.hash == hash && ((k = first.key) == key || (key != null && key.equals(k))))
return first;
// 2. 紅黑樹查找
if ((e = first.next) != null) {
if (first instanceof TreeNode)
return ((TreeNode<K,V>)first).getTreeNode(hash, key);
// 3. 鏈表遍歷
do {
if (e.hash == hash && ((k = e.key) == key || (key != null && key.equals(k))))
return e;
} while ((e = e.next) != null);
}
}
return null;
}
哈希碼機制深度解析
hashCode() 契約
- 一致性:同一物件多次調用返回相同值(前提是 equals 依賴欄位未變)
- 相等性:
a.equals(b) == true → a.hashCode() == b.hashCode()
- 不等不要求不同:
!a.equals(b) 允許哈希碼相同(但應盡量分散)
HashMap 專用擾動函數
static final int hash(Object key) {
int h;
return (key == null) ? 0 : (h = key.hashCode()) ^ (h >>> 16);
}
高 16 位參與運算,充分利用低位變化,減少碰撞。因為索引計算 (n-1) & hash 僅使用低位。
自定義類別正確重寫 hashCode/equals
public class Student {
private String name;
private int age;
@Override
public boolean equals(Object o) {
if (this == o) return true;
if (o == null || getClass() != o.getClass()) return false;
Student student = (Student) o;
return age == student.age && Objects.equals(name, student.name);
}
@Override
public int hashCode() {
return Objects.hash(name, age); // JDK 7+ 推薦
// 手動實現:31 * name.hashCode() + age
}
}
遍歷方式效能對比
| 方式 | 程式碼 | 效能 | 適用場景 |
| entrySet | for (Entry<K,V> e : map.entrySet()) | 最佳 | 需同時取 key/value |
| keySet + get | for (K k : map.keySet()) map.get(k) | 較差 | 僅需 key,或舊版 JDK |
| forEach (JDK 8) | map.forEach((k,v) -> ...) | 佳 | 函數式風格,Lambda |
| Iterator | Iterator<Entry> it = map.entrySet().iterator() | 佳 | 需刪除元素 |
常見陷阱與最佳實踐
| 陷阱 | 後果 | 解決方案 |
| 可變物件作 Key | 修改後找不到原值 | 使用不可變物件(String、Integer、自定義不可變類) |
| 未重寫 hashCode/equals | 邏輯相等視為不同 Key | 務必成對重寫,使用 IDE 自動生成或 Objects.hash |
| 初始容量過小 | 頻繁擴容,效能損耗 | 預估大小,new HashMap<>(expectedSize) |
| 多執行緒並發 Put | 資料遺失、死循環(JDK 1.7) | 使用 ConcurrentHashMap 或 Collections.synchronizedMap |
| 遍歷時修改 | ConcurrentModificationException | 使用 Iterator.remove() 或 Collectors.toMap 重建 |
JDK 1.7 vs 1.8 關鍵差異
- 資料結構:1.7 數組+鏈表 → 1.8 數組+鏈表/紅黑樹
- 擴容遷移:1.7 重新哈希 → 1.8 原位或舊容量偏移(位運算優化)
- 插入方式:1.7 頭插法(易倒序、死循環) → 1.8 尾插法(保持順序)
- 查找優化:1.8 紅黑樹 O(log n) 替代鏈表 O(n)